Tự lâu, khi nói về Banglades, đặc biệt là thủ đô Dhaka, tôi hay nghĩ về những chuyến tàu lửa với hàng trăm con người đi lậu vé cùng nhau chen chúc bám víu trên khắp thân tàu. Từ bốn phía thân tàu cho đến tận nóc tàu. Và rồi ngày đó cũng đến, tôi khăn gói lên đường thăm Banglades với một tinh thần đầy tò mò và háo hức. Mặc dù đã biết trước và chuẩn bị tinh thần về những gian nan mà mình sẽ đối diện khi đi đến những vùng đất như thế này, nhưng tôi vẫn không thể tránh phần thảng thốt khi nhìn cuộc sống của hàng triệu con người vẫn mưu sinh giữa dòng đời hối hả, với họ thì số phận nghiệt ngã cùng bao điều vất vã lo toan có vẻ như sẽ chưa biết đến khi nào kết thúc. Tuy nhiên, sau 3 ngày xuôi ngược khám phá. Thì tôi cũng thu nhận được bao điều thú vị từ đất nước này. Vẫn còn đó những công trình kiến trúc xinh đẹp, những phế tích hoang phế theo thời gian nhưng vẫn không mất đi sự hấp dẫn. Mà nó vẫn toát lên vẻ yêu kiều thịnh vượng của một quá khứ vàng son.
LÂU ĐÀI HỒNG
Đúng như tên gọi, toà nhà Ashan Manzil hay còn gọi là Pink Palace (Cung điện hồng) nằm cạnh bên bờ sông Buriganga, là một tòa lâu đài khá hoành tráng. Toàn bộ tòa nhà được sơn màu hồng nổi bần bật giữa bầu trời Dhaka. Nó được xem là một trong những điểm nhấn tuyệt đẹp của thủ đô Dhaka. Qua hơn 200 năm tồn tại trên vùng đất đầy thăng trầm biến động, từng là nơi ở của những tiểu vương trên vùng đất Bengal. Pink Palace đã chứng kiến bao sự lần vật đổi sao dời của xứ này. Bước vào bên trong, tôi thấy có khá nhiều đồ vật hãy còn được trưng bày. Đặc biệt còn có hình ảnh của các thành viên trong gia đình hoàng tộc lẫn các nhân vật nổi tiếng có nguồn gốc Bengal, và có cả hình ảnh của đại thi hào Tagor cũng được treo ở đấy. Sau một vòng đi dạo quanh toà lâu đài, chúng tôi bước lên bến thuyền nằm ngay phía trước toà lâu đài để dạo một vòng trên dòng sông Burigangga, một dòng sông quan trọng chảy qua thành phố. Trên chiếc thuyền nan ộp ẹp trôi nhẹ nhàng trên dòng sông tịch mịt buổi chiều tà, bổng tiếng cầu kinh Cô- Ran vang lên trên bầu trời sắp tắt nắng. Tôi nghe như thanh âm từ cõi miền xa xôi nào đó đang vọng về. Lòng bâng khuâng nghĩ về những cuộc đời đang vất vã mưu sinh nơi đây. Họ đang nghĩ gì, hạnh phúc an yên hay đang đau khổ giằng xé với những tất bật lo toan của cuộc sống cơm áo gạo tiền. Thoáng giật mình, tôi nhìn thấy trong đôi mắt sâu thẳm đen láy đó là những khát vọng xa xôi vô cùng mạnh mẽ nhưng có vẽ cũng đang giằng xé đầy bế tắt. Một ánh mắt mà tôi đã nhiều lần nhìn thấy nó hiện diện khắp nơi trên nhiều góc phố của Banglades....
PANAM CITY- THÀNH PHỐ BỊ BỎ RƠI
Chúng tôi đến Panam khi trời đã xế chiều. Lững thững đi theo người HDV địa phương, tôi giật mình khi nhìn thấy một con phố dài với những toà nhà từng được xây khá công phu vững chắc nhưng giờ thành hoang phế. Theo chân anh, tôi bước lên sân thượng của một toà nhà 3 tầng. Phóng tầm nhìn bốn bề, một quang cảnh vô cùng ấn tượng, hàng hàng lớp lớp những căn nhà nối đuôi nhau kéo dài non cây số. Theo lời anh hdv, trong khoảng thời gian hơn 200 năm trước, khi vùng đất này hãy còn thuộc về Ấn Độ, đây là khu phố của người Hindu sinh sống. Phần lớn họ là những thương gia kinh doanh vải sợi và xuất khẩu hàng hoá sang Anh. Cuộc sống của họ khá sung túc và thịnh vượng, và rồi nội chiến xảy ra. Xích mích dần leo thang, đỉnh điểm là sự chia tách vùng đất này trở thành một phần lãnh thổ của Pakistan. Đến năm 1971, một lần nữa vùng đất này lại li khai và trở thành đất nước Banglades, những chủ nhân Hindu đành phải bỏ lại những căn nhà xinh đẹp này đi về Ấn Độ. Thành phố bị bỏ hoang từ đó. Ngày nay, Panam City được nhà nước quản lý. Nhưng do không có kinh phí trùng tu, những ngôi nhà tiếp tục nằm trơ gan tuế nguyệt cùng năm tháng. Dẫu là một lữ khách xa lạ, chỉ đến để rồi đi nhưng tôi không khỏi thấy lòng trĩu nặng. Sẽ đau lòng biết nhường nào nếu những chủ nhân nhìn thấy cảnh hoang tàng đổ nát của những căn nhà mà tổ tiên của họ đã dày công xây dựng. Bước chân nặng nề tôi dạo quanh thành phố. Bốn bề vắng lặng. Phía xa xa, một chàng trai đứng giặt đồ bên một cái ao vuông khá kiên cố với những bậc thang đi xuống. Thấy có người lạ, anh quay lưng nhìn và nói lời chào thân thiện, anh hỏi tôi từ đâu đến thăm..
CHUYẾN XE LỬA VÀ NHỮNG PHẬN NGƯỜI
Đường phố Dhaka lúc nào cũng mang vẻ ồn ào náo nhiệt, những dòng người tất bật. Người người đi bộ, đi xích lô, đi xe buýt. Họ đi bằng bất kì phương tiện nào có được. Và tôi yêu cầu anh Masum, hdv địa phương đưa tôi đến thăm ga xe lửa. Mặc dù hôm đấy là ngày thường, nhưng nhà ga cũng khá đông đúc. Họ đứng chật hai bên đường ray chờ xe tới. Một hồi còi nổi lên, xe lửa từ từ vào ga, trên mui toa xe lửa, tôi thấy vô số người trên đấy. Kẻ ngồi, người nằm, người đang ăn trên mui xe lửa một cách bình thản đến lạ lùng. Thảng thốt giật mình tôi không biết họ làm sao có nhiều can đảm đến thế. Nếu chỉ cần một chút sơ xẩy là họ sẽ trở thành người tàn phế, thậm chí là ra đi về bên kia thế giới. Nhưng tôi cũng không khó để tìm lời lý giải, một lần nữa cái nghèo đã chiến thắng, khi cái nghèo đã thường trực và vùi con người ta xuống đáy của tận cùng khó khăn thì việc nghĩ đến sự an toàn trở nên là thứ yếu. Theo lời Masum, hôm nay số lượng người nhảy tàu không đông lắm. Nó sẽ là điều ấn tượng nếu bạn đến thăm nơi đây vào dịp gần lễ tết, khi ấy hàng triệu người lao động chen nhau tìm từng khoảng trống để bám víu chuyến tàu ộp ẹp tìm lấy một cơ hội để về quê... Sau những ngày đi tham quan Banglades, trong tôi là bao xúc cảm đong đầy. Vẫn còn đó nhiều thánh đường xinh đẹp, vẫn còn có những phế tích cổ kính rất đáng xem. Và hơn hết, tôi vẫn mong rằng một ngày nào đó mình sẽ quay lại. Chỉ để được ước mong nhìn thấy những đổi thay mà những người dân nơi đây đang khắc khoải đợi chờ. Dù tôi chỉ là một lữ khách thoáng dạo bước qua vùng đất này. Nhưng với tôi, dẫu sao họ cũng là những con người. Mà con người thì dù bất cứ nơi đâu cũng đáng được mưu cầu hạnh phúc. Dù bất kể họ là ai thì tôi cũng mong họ có một cuộc đời ấm no, hạnh phúc.
TRẦN VĂN TRƯỜNG
