TIN TỨC
Tháng 3, tháng 4 năm 2026.
Tôi biết, đó là lúc tiếng gọi của những cung đường Karakoram trở nên quyến rũ hơn bao giờ hết.
Vào thời điểm ấy, những người yêu du lịch sẽ lại rủ nhau lên đường đến Pakistan. Chúng ta sẽ cùng nhau say đắm trước thung lũng Hunza thiên đường, nơi hoa mơ, hoa mận nở trắng cả một khoảng trời như mây sà xuống núi. Chúng ta sẽ đứng lặng trước những đỉnh núi tuyết vĩnh cửu soi bóng xuống dòng sông xanh ngắt màu ngọc bích.
Pakistan đẹp thật. Đẹp như một bức tranh thủy mặc hào phóng mà tạo hóa đã ban tặng cho nhân gian, khiến bất kỳ ai một lần đặt chân đến cũng phải ngẩn ngơ. Nhưng, với tư cách là một người đã dành hơn 23 năm làm nghề, đã được đi qua bao nhiêu vùng đất, từ những đô thị phồn hoa đến những miền biên viễn hoang vu, tôi luôn trăn trở một điều: "Liệu vẻ đẹp của một quốc gia có chỉ nằm ở phong cảnh?"
Nếu ví Pakistan như một cô gái tuyệt sắc giai nhân, thì Hunza hay những rặng núi tuyết chính là tà áo lụa rực rỡ bên ngoài. Ai cũng thấy, ai cũng trầm trồ. Nhưng còn cái "Hồn", cái chiều sâu nội tâm thâm trầm, cái trí tuệ uyên bác tích tụ qua hàng ngàn năm của vùng đất này nằm ở đâu?
Câu trả lời của riêng tôi, nằm ở một nơi ít ồn ào hơn, bụi bặm hơn, nhưng lại chứa đựng cả một kho tàng tri thức của nhân loại. Đó là TAXILA.
Hôm nay, tôi mạo muội không nói về hoa, không nói về núi. Tôi muốn mời các bạn – những vị khách quý, những người bạn đồng điệu – cùng tôi ngồi lại, nhâm nhi tách trà nóng và nghe một câu chuyện cũ về những viên đá biết nói tại Taxila.
VÌ SAO TÔI "NẶNG LÒNG" VỚI TAXILA?
Thú thật với các bạn, hiện nay trên thị trường có rất nhiều công ty tổ chức tour đi Pakistan. Các đơn vị bạn làm rất tốt các hành trình ngắm cảnh, đưa du khách đến với vẻ đẹp choáng ngợp của thiên nhiên. Đó là những lựa chọn tuyệt vời và tôi luôn trân trọng nỗ lực của họ trong việc đưa du khách Việt đến với thế giới.
Tuy nhiên, với Hay Tour, tôi mong muốn các du khách không chỉ có ngắm hoa, ngắm cảnh, mà còn có thể cảm nhận đất nước và con người của Pakistan ở một góc cạnh khác. Nó trầm lắng hơn nhưng lại sâu sắc hơn. Chúng tôi là đơn vị lữ hành hiếm hoi – và có thể nói là duy nhất hiện nay – kiên quyết đưa quần thể Bảo tàng & Khu khảo cổ Taxila vào chương trình tham quan chính thức.
Và lý do mà Hay Tour đưa điểm tham quan này vào chương trình, nó xuất phát từ sự kính trọng của tôi đối với lịch sử và mong muốn mang lại một trải nghiệm vô giá cho khách hàng của mình:
1. Đây từng được xem là "Harvard" hay "Cambridge" của thế giới cổ đại
Ít ai biết rằng, hơn 2.500 năm trước, khi phương Tây còn đang định hình những nền tảng đầu tiên, thì Taxila (hay Takshashila) đã là một kinh đô học thuật lừng lẫy (University Town). Nơi đây từng quy tụ những bộ óc vĩ đại nhất của châu Á đến để học tập về triết học, y học, binh pháp, thiên văn... Đứng giữa những phế tích của Taxila, là chúng ta đang đứng giữa cái nôi trí tuệ của nhân loại, nơi tri thức từng được tôn vinh ở vị trí cao nhất.
2. Di sản Văn hóa Thế giới được UNESCO vinh danh
Không phải ngẫu nhiên mà ngay từ năm 1980, UNESCO đã ngả mũ công nhận Taxila là Di sản Thế giới. Giá trị khảo cổ và lịch sử của nó mang tầm vóc toàn cầu, không thua kém gì Đấu trường La Mã hay những đền đài bên dòng sông Nile. Đến Pakistan mà bỏ qua Taxila, chẳng khác nào đến Ai Cập mà không thăm Kim Tự Tháp.
3. Nơi duy nhất chứng kiến cuộc "hôn phối" vĩ đại giữa Đông và Tây
Đây là điều khiến tôi mê mẩn nhất. Hơn 2.000 năm trước, khi vó ngựa của Alexander Đại Đế dừng lại bên dòng sông Ấn, một sự kiện vô tiền khoáng hậu đã xảy ra. Những nghệ nhân Hy Lạp đã ở lại, và dòng máu nghệ thuật phương Tây của họ đã hòa quyện với tư tưởng Phật giáo phương Đông…
Bạn sẽ không tìm thấy ở đâu trên thế giới sự kết hợp kỳ lạ này – khi những nghệ nhân đã tạc nên những bức tượng Phật mang gương mặt điển trai, sống mũi cao thẳng tắp của thần Apollo và khoác lên mình chiếc áo choàng Toga với những nếp gấp mềm mại. Đó là Nghệ thuật Gandhara – một vẻ đẹp "lai" đầy ám ảnh và mê hoặc.
HÀNH TRÌNH CỦA SỰ THẤU HIỂU
Tôi đưa Bảo tàng Taxila vào chương trình, không phải để chứng minh tour mình khác biệt hay độc lạ. Mà đơn giản vì tôi không nỡ.
Tôi không nỡ để các bạn lướt qua một kho báu vĩ đại như thế mà không hay biết. Tôi sợ rằng nếu bỏ qua Taxila, chúng ta sẽ mang về một Pakistan thiếu khuyết, một Pakistan chỉ có cái vỏ đẹp đẽ mà thiếu đi chiều sâu văn hóa ngàn năm.
Đi với tôi đến Taxila, là để chúng ta cùng nhau đi chậm lại.
Để tôi được chỉ cho bạn thấy chàng lực sĩ Atlas – vị thần chống trời cơ bắp cuồn cuộn trong thần thoại Hy Lạp – nay lại đang quỳ gối một cách khiêm cung để nâng đỡ chân bảo tháp Phật giáo. Một hình ảnh biểu tượng cho sự giao thoa tôn giáo mà bạn sẽ phải dụi mắt nhìn đi nhìn lại vì quá đỗi ngạc nhiên.
Để chúng ta cùng mỉm cười trước những bộ đồ chơi trẻ em bằng đất nung: những con thú có bánh xe, những chiếc xe kéo nhỏ xinh... chứng tỏ rằng 2.000 năm trước, tiếng cười trẻ thơ ở đây đã rộn rã, cuộc sống đã thanh bình và văn minh nhường nào.
Và để chúng ta cùng "nổi da gà" trước bộ máy chưng cất rượu và nước hoa bằng gốm, với nguyên lý ngưng tụ hơi nước mà khoa học hiện đại vẫn đang sử dụng. Hóa ra, người xưa sành điệu và trí tuệ hơn chúng ta nghĩ rất nhiều.
LỜI MỜI TỪ MỘT NGƯỜI KỂ CHUYỆN
Tôi viết những dòng này, không phải để bán một chuyến đi. Tôi viết để chia sẻ một niềm say mê.
Tôi không dám nhận mình là người am hiểu nhất, nhưng tôi tự tin mình là người yêu mảnh đất này đủ nhiều, và trân trọng những giá trị lịch sử đủ sâu để trở thành người dẫn đường, người kể chuyện cho các bạn.
Những tư liệu về Taxila mà tôi thu thập được sau những chuyến đi trước cũng khá nhiều. Những bức ảnh tôi chụp, những ghi chép tôi viết vội bên lề tủ kính... tất cả đều là những mảnh ghép quý giá. Và tôi muốn chia sẻ nó lại cho mọi người, như một món quà đầu Xuân.
Trong những ngày sắp tới, tôi sẽ lần lượt gửi đến các bạn 3 bài viết chuyên sâu tiếp theo, để cùng nhau giải mã chi tiết kho báu này:
* Kỳ 2: Huyền thoại Gandhara - Khi Thần Vệ Nữ khoác áo Cà Sa: Chúng ta sẽ đi sâu vào vẻ đẹp điêu khắc lay động lòng người của các pho tượng Phật lai Tây.
* Kỳ 3: Những đồng bạc trắng và câu chuyện thịnh vượng bên dòng sông Ấn: Tìm hiểu về hệ thống tiền tệ và sự giàu có của Taxila trên con đường tơ lụa.
* Kỳ 4: Cuộc sống sành điệu của cư dân cổ đại: Khám phá bộ máy chưng cất, dụng cụ phẫu thuật và đời sống văn minh cách đây 2 thiên niên kỷ.
Mùa xuân này, nếu bạn muốn một chuyến đi Pakistan vừa mãn nhãn với hoa, vừa "no nê" với kiến thức và cảm xúc, thì Trương Trần và Hay Tour luôn ở đây, sẵn sàng đón chờ những người bạn tri kỷ.
Hẹn gặp lại các bạn ở những bài viết sau!
TRƯƠNG TRẦN - HAY TOUR
