TIN TỨC
Nam Cực, lục địa thứ bảy, nơi từng được mệnh danh là vùng đất băng giá, không có chỗ cho những mộng mơ lãng mạn. Đó là nơi mà định luật vật lý cai trị tuyệt đối, nơi cái lạnh âm độ sẵn sàng tước đoạt mạng sống của bất kỳ kẻ nào dám khinh suất.
Năm 1911, khi AMUNDSEN khám phá thành công châu Nam Cực, các phương tiện khoa học kỹ thuật hỗ trợ chưa nhiều, và những hiểu biết của con người về vùng đất này cũng gần như bằng không.
Trong cuộc đua lịch sử đến Cực Nam năm ấy, nếu Robert Falcon Scott đại diện cho sự hào hoa và bi kịch của người Anh, thì Roald Amundsen lại là hiện thân của sự chuẩn xác lạnh lùng đến tàn nhẫn của người Viking. Và chìa khóa để Amundsen mở cánh cửa vinh quang, trớ trêu thay, lại nằm ở máu và xương của những người bạn trung thành nhất: Loài chó Greenland.
Nhưng sau khi lá cờ Na Uy tung bay ngạo nghễ trên đỉnh trục Trái Đất, số phận của những "công thần" bốn chân ấy đã đi về đâu?
SỰ LỰA CHỌN CỦA LÝ TRÍ: VŨ KHÍ BÍ MẬT VÀ ĐỘNG CƠ SINH HỌC
Trước khi lên đường, Amundsen đã thực hiện một cú lừa ngoạn mục: Ông công bố đi Bắc Cực để che giấu mục tiêu thực sự, và quan trọng hơn, ông giữ kín tuyệt đối kế hoạch sử dụng chó như thế nào. Ông hiểu rằng, nếu giới quý tộc Châu Âu biết ông định dùng "người bạn bốn chân" làm lương thực, họ sẽ coi đó là hành động man rợ và có thể là sẽ cắt mọi nguồn tài trợ. Trong khi Scott chọn ngựa Manchurian để giữ gìn hình ảnh uy nghi của một quý ông, thì Amundsen âm thầm đặt cược tất cả vào loài chó.
Với kinh nghiệm xương máu từ những năm tháng mắc kẹt cùng người Inuit ở Gjoa Haven, Amundsen nhìn thấy ở loài chó một "cỗ máy sinh học" ưu việt mà loài ngựa không thể có: Cơ chế giải nhiệt.
Loài ngựa giải nhiệt bằng cách toát mồ hôi qua da. Giữa cái lạnh -40 độ C của Nam Cực, lớp mồ hôi ấy ngay lập tức đóng băng, biến thành một lớp áo giáp lạnh lẽo bao bọc lấy con vật, khiến chúng mất thân nhiệt và chết dần trong đau đớn. Ngược lại, loài chó giải nhiệt qua lưỡi và hơi thở. Bộ lông dày của chúng luôn khô ráo, giúp chúng cuộn tròn ngủ ngon lành ngay trong bão tuyết mà không cần chuồng trại.
Hơn nữa, Amundsen đã tính toán một bài toán hậu cần lạnh lùng: Thức ăn. Scott phải chở hàng bao nhiêu tấn cỏ khô và yến mạch cồng kềnh cho ngựa. Còn Amundsen? Ông mang theo mỡ hải cẩu, thịt cá voi – những khối năng lượng gọn nhẹ. Và đau đớn hơn cả, ông đã ngầm tính toán ngay từ quê nhà rằng: Khi cần thiết, chính những con chó sẽ là thức ăn cho nhau, và cho cả con người.
"CỬA HÀNG THỊT" – NƠI TÌNH CẢM NHƯỜNG CHỖ CHO SỰ SỐNG
Ngày 21 tháng 11 năm 1911, sự thật trần trụi về kế hoạch của Amundsen mới được phơi bày tại một địa điểm mà ông đặt cái tên đầy ám ảnh: "The Butcher’s Shop" (Cửa hàng thịt).
Tại đây, sau khi đã vượt qua những ngọn núi hiểm trở và khối lượng hàng hóa đã vơi đi, Amundsen ra lệnh tàn sát 24 chú chó. Không khí hôm ấy nặng nề như chì. Những người đàn ông cứng rắn nhất, những người đêm qua còn ôm ấp lũ chó để sưởi ấm, giờ đây phải cầm súng. Tiếng súng vang lên khô khốc giữa cao nguyên, kết liễu những "chiến binh" vừa mới giúp họ leo lên dốc đứng.
Thịt chó được xẻ ra. Những tảng thịt nạc tươi rói dành cho người để bổ sung vitamin C, chống lại căn bệnh hoại huyết quái ác. Phần xương và nội tạng được ném cho những con chó còn sống. Một vòng tròn sinh tồn khép kín tàn khốc: Con yếu hy sinh để nuôi con mạnh, và nuôi cả người chủ của mình. Amundsen đã thắng trong cuộc chiến đấu tranh sinh tồn. Ngựa của Scott sớm kiệt sức và chết sạch, để lại đoàn người Anh phải tự kéo xe và tất cả mọi người đều bỏ mạng. Còn đoàn Na Uy, nhờ "Cửa hàng thịt" ấy, đã trở về trong vinh quang…
SỰ THANH LỌC TRÊN ĐƯỜNG VỀ: NHỮNG KẺ BỊ LÃNG QUÊN
Nhưng cái giá của vinh quang không dừng lại ở đó. Khi tàu Fram rời Nam Cực, mang theo tin thắng trận làm chấn động thế giới, số phận của những chú chó sống sót lại rẽ sang những hướng bi thương khác nhau.
Từ 52 con ban đầu, chỉ có một số ít sống sót quay về tàu. Nhưng tàu Fram không đưa tất cả về nhà. Tại bến cảng Hobart (Úc), Amundsen đã tặng lại 21 con chó khỏe mạnh nhất cho đoàn thám hiểm của Douglas Mawson. Những chiến binh vừa thoát chết ở Nam Cực lại tiếp tục một cuộc chinh phạt khác, tiếp tục kéo xe trên một vùng băng giá.
Số còn lại đi theo tàu về Nam Mỹ. Tại Buenos Aires (Argentina), khí hậu nhiệt đới nóng ẩm và vi khuẩn lạ đã trở thành "tử thần" mới. Những cơ thể chỉ quen với băng tuyết đã gục ngã hàng loạt. Hầu hết số chó còn lại đã chết vì bệnh dịch tại đây, vùi xác nơi đất khách quê người.
BA CHỨNG NHÂN CUỐI CÙNG CỦA LỊCH SỬ
Sau cuộc sàng lọc khắc nghiệt của thiên nhiên và cả con người, chỉ có đúng 3 chú chó may mắn được hít thở lại bầu không khí quê nhà Na Uy. Đó là Obersten, Lussi và Storm.
* Obersten (Đại Tá): Chú chó đầu đàn dũng mãnh, kẻ duy nhất trong bộ ba đã chạy đến tận điểm Cực Nam và quay về. Nó được Oscar Wisting – người đồng đội thân thiết nhất của Amundsen – mang về nuôi dưỡng. Obersten sống những năm tháng cuối đời êm ấm tại thị trấn Horten. Khi qua đời vì tuổi già, người ta không nỡ chôn cất nó. Obersten được nhồi bông, và đến tận ngày nay, nó vẫn đứng sừng sững trong lồng kính tại Bảo tàng Trượt tuyết ở Oslo. Đôi mắt thủy tinh của nó vẫn mở to, nhìn thấu thời gian, như nhắc nhở thế giới về cái giá của sự vinh quang.
* Lussi (Lucie): "Bóng hồng" duy nhất, người tình của Đại tá. Cô trở về, sinh ra những lứa con mang dòng máu huyền thoại. Nhưng số phận đưa đẩy, cô được Đội quân Cứu thế nhận nuôi, sống lặng lẽ những ngày cuối đời như một bà lão về hưu, không ồn ào, không phô trương.
* Storm: Chú chó thứ ba có số phận kỳ lạ nhất. Storm không được nghỉ ngơi bên lò sưởi, mà trở thành "ngôi sao" của các gánh xiếc và buổi triển lãm. Nó phải xuất hiện trước công chúng để minh họa cho các câu chuyện của Amundsen, một nhân chứng sống của lịch sử bị biến thành vật trưng bày mua vui.
Ngày nay, khi nhìn lại những bức ảnh đen trắng, nhìn vào đôi mắt của Obersten trong bảo tàng, chúng ta dễ dàng cảm thấy xót xa và phán xét sự tàn nhẫn của Amundsen. Nhưng có lẽ, hơn ai hết, AMUNDSEN hiểu rằng: Nam Cực không vận hành bằng nước mắt hay thơ ca. Nam Cực vận hành bằng Calo, bằng nhiệt độ, và bằng sự đào thải tàn khốc.
Và có lẽ, ông cũng không kêu gọi sự bao dung của người đời dành cho mình trong việc giết chó. Hành động đó có thể đúng với người này nhưng sai với người khác… Chỉ có điều là chúng ta cần nhớ: tấm huân chương nào cũng có mặt trái. Và tấm Huân chương của AMUNDSEN cũng vậy. Thậm chí có máu và nước mắt của những chú chó và những người đồng đội. Và biết đâu đấy AMUNDSEN cũng đã có những vùng chết trong ký ức nhưng mà ông chưa bao giờ nói ra cho ai biết?
Ông đã chiến thắng không chỉ là bởi ông tài giỏi, mà có thể còn vì ông dám chấp nhận làm "kẻ thực dụng" trước thiên nhiên vĩ đại. Và những con chó kia, dù bị ăn thịt hay được vinh danh, chúng đã hoàn thành sứ mệnh thiêng liêng nhất của loài chó: Trung thành và hiến dâng tất cả cho chủ nhân, đến hơi thở cuối cùng. Đó là một bản hùng ca bi tráng mà lịch sử thám hiểm sẽ mãi mãi khắc ghi.
Truong Tran- Hay Tour!
