NGỰA GỖ THÀNH TROY
Từ Istanbul, chúng tôi đi về hướng Tây nam. Nơi có thành phố Cannakale nổi tiếng với di chỉ khảo cổ thành Troy.
Thành Troy được xem là bất khả chiến bại, bởi vì nó được xây dựng trên một ngọn đồi cao. Tường thành hơi thoai thoải dốc để dễ đàng phát hiện nếu bị kẻ địch leo lên tấn công, và đặc biệt người trong thành dễ dàng hạ gục đối phương. Ngoài ra bên ngoài cửa thành là một vòng thành khá kiên cố. Cho nên đối phương khó mà có thể dùng sức để công phá cửa thành.
Trong trường ca Eliad và Odyse, nhiều lần Hommer đã đề cập đến cuộc chiến thành Troy. Ông mô tả một thành Troy vô cùng giàu có và thịnh vượng với những kho báo với vô vàng châu báu. Tuy nhiên hầu như rất ít người tin là nó có thật.
Đến năm 1870, Shelliman, một thương gia người Đức giàu có và thành đạt. Ông có niềm đam mê nghiên cứu thần thoại Hy Lạp và Trường ca Eliad, từ năm 14 tuổi ông đã nghiền ngẫm những tác phẩm này. Sau đó ông thuê thầy giáo dạy cho ông học chữ Hy Lạp cổ.
Khi đã tương đối uyên bác, và định hình được khu vực mô tả vị trí và cấu tạo kiến trúc của thành Troy, ông viết thư gửi cho hoàng đế Otoman và trình bày nguyện vọng mong muốn tìm vết tích của thành Troy, đề nghị của ông đã được chấp thuận.
Khi sang khai quật, ông có thuê một số người Thổ tại địa phương để giúp ông khai quật. Nhưng khi làm việc thì họ tác chiến độc lập, sau 1 thời gian, ông đã tìm được kho báu. Tại đó ông đã tìm được hơn 9000 hiện vật bằng vàng. Trong đó giá trị nhất là bộ vương miệng và vòng đeo cổ của vợ vua Prima. Tuy nhiên, ông đã bí mật cất giữ số hiện vật bằng vàng này, và rồi một ngày nọ, ông lấy cớ là mừng sinh nhật vợ. Ông cho những phụ tá nghỉ ngơi. Đó cũng là ngày ông cùng với vợ bỏ trốn mang toàn bộ số vàng khai quật được mang qua Hy Lạp rồi từ đó vận chuyển về Đức. Tuy nhiên, trong chiến tranh thế giới lần thứ nhất, người Đức loan tin kho báo đã bị mất. Trong chiến tranh thế giới lần 2, Đức cho rằng người Nga lấy đi, nhưng Nga thì phủ nhận điều này. Mãi vài chục năm sau, năm 1980, người Nga lại công bố tìm thấy kho báo này. Thế là bốn nước Nga, Hy Lạp, Đức và Thổ Nhỉ Kỳ đều tuyên bố kho báu đó là của mình. Và cuối cùng, thỏa thuận đưa ra là mỗi nước được chia một ít. Theo lời cô hướng dẫn viên người Thổ thì hiện nay, một số ít hiện vật bằng vàng của kho báu thành Troy mà Thổ Nhỉ Kỳ được nhận đang trưng bày tại bảo tàng ở thành phố Istanbul. Còn phần lớn số hiện vật trong kho báu này đang nằm trong bảo tàng của Nga.
Trần Văn Trường
