EL CALAFATE- ĐẸP TỪ TRUYỀN THUYẾT
Cách Buenos Aires 3h20 phút bay, El Calafate- vùng đất nằm gần cuối dãi núi Andes về phía tây nam của Argentine, nổi tiếng với những dòng sông băng hùng vĩ, những cảnh quan độc đáo và ấn tượng, có hệ sinh thái đa dạng với nhiều loài động thực vật đặc trưng,…tất cả những yếu tố này đã tạo nên một hấp lực cho vùng đất xa xôi lạnh giá nhưng vô cùng quyến rũ. Vào một ngày đầu tháng 9 năm 2014, thời điểm cuối đông, chuẩn bị sang xuân của vùng nam bán cầu, chúng tôi đã có những trãi nghiệm thú vị. Đặc biệt, hành trình khám phá sông băng Perito Moreno, nơi được công nhận là di sản thiên nhiên thế giới, một trãi nghiệm vô giá khó quên.
El Calafate là một thị trấn đẹp như tranh vẽ được thành lập năm 1927 nằm dọc theo bờ hồ Argentino, là hồ nước ngọt lớn nhất Argentina và lớn thứ 3 ở Nam Mỹ. Từ những ngày tháng đầu của năm 1900, các con đường ở vùng Patagonian chạy dài từ dãy núi Andes đến cảng Rio Gallegos chỉ là những con đường mòn heo hút, thỉnh thoảng chừng 15 km là có một quán trọ cho khách bộ hành, đó là khoảng cách trung bình mà một chiếc xe kéo bẳng gia súc có thể di chuyển trong một ngày ở nơi đây.Tên của thị trấn bắt nguồn từ một rừng cây hoàng liên gai ( barberry) tên Magellanở nơi này. Theo thổ ngữ nơi đây thì loại cây này được gọi là Calafate. Loài cây này mọc khá nhiều ở đây,là loại cây bụi có gai với lá nhỏ, trái có vị ngọt, rất thích hợp cho việc làm mứt, vị ngọt rất thanh và độc đáo. Trong quá khứ, nghành chăn nuôi cừu là nguồn thu nhập chính cho những cư dân ở El Calafate, còn ngày nay với cảnh quan độc đáo và xinh đẹp của những công viên quốc gia đã thu hút khá nhiều lữ khách đấn tham quan. Du lịch đang mang lại nguồn lợi chính cho cư dân vùng này.Hàng năm, vào ngày 15 tháng Hai, El Calafate nhộn nhịp với nhiều lễ hội dân gian, người ta tổ chức linh đình tiệc barbecu để ăn mừng kỷ niệm ngày thành lập thị trấn.
Truyền thuyết về loài cây Magellan Barbery.
Người dân El Calafate tin rằng, nếu một người nào đó có dịp ăn trái hoàng liên gai ở rừng Magellan này thì sẻ mãi mãi gắn bó cuộc đời của mình ở vùng đất này, họ sẻ không bao giờ rời bỏ vùng Pantagonia này nữa, nếu là những người nước ngoài đi du lịch một mình đến đây thì họ cũng sẻ lập gia đình và có một cuộc sống tốt đẹp. Và những người đầu tiên cũng đã tới El calafate, họ đã kết hôn với những cô gái nông thôn, đã sinh con đẻ cái và sống đến cuối đời. Cũng có nhiều người từng rời bỏ nơi đây nhưng rồi những nổi nhớ mong cũng đã níu đôi bàn chân của họ trở về, có lẻ bởi vì những trái hoàng liên gai với màu tím than giống như làn da của những cô gái nông dân nơi đây đã thổi linh hồn của mình vào trong những trái dâu này, ai ăn nó, người đó sẻ mãi mãi thuộc về El Calafate. Cho đến bây giờ, người ta vẫn tin như thế. El Calafate của hôm nay không còn là một vùng đất hoang vắng, mà nó là một thị trấn du lịch khá sầm uất, với một sân bay khá hiện đại có thể vận hành trong điều kiện thời tiết xấu. Trong tương lai, El Calafate được hoạch định xây dựng thành một vùng đất du lịch với những tiện nghi tốt nhất. Một bệnh viện hiện đại đã được xây dựng, một Casino đã đưa vào hoạt động, và một rạp chiếu phim cũng đang trên đường hình thành, dự kiến sẻ đưa vào hoạt động trong năm tới . El Calafate có khá nhiều khách sạn và nhà nghỉ phục vụ cho khách du lịch từ khắp nơi trên thế giới. Đến với El Calafate, du khách có khá nhiều hoạt động thú vị: khám phá thiên nhiên bằng những xe 2 cầu, câu cá chạy, trekking, chèo thuyền kayak, đi trực thăng để tham quan các cảnh quan băng tuyết….Cách thị trấn 6km là bảo tàng sông băng, nơi trưng bày các hình ảnh liên quan đến quá trình hình thành của các sông băng cũng như những hoạt động văn hoá liên quan đến vùng đất này.
Dấu vết của người bản địa.
Cách thị trấn El Calafate 8 km, bên trong những hang động Del Gualicho và Punta Wualichu , những hình vẻ có niên đại khoảng 4000 năm trên vách đá, là những bằng chứng cổ xưa nhất cho sự hiện hữu của những người chủ nhân tại vùng đất Pantagonia này.Thịt cừu nướng là một trong những đặc sản nổi tiếng nơi đây, món cừu nướng mọi theo kiểu địa phương với mùi vị vô cùng độc đáo và hấp dẫn, vị ngọt tươi ngon cứ vấn vương trên môi khi nhấm nháp miếng thịt cừu nóng hổi và ngọt lịm với loại vang hảo hạng của vùng đất Pantagonia, ngồi thưởng thức món cừu bên trong quán trọ với bếp lửa ấm áp, hương rượu vang nhè nhẹ lan toả trên sống mũi, bên ngoài tuyết rơi lất phất trãi đều trên những mái nhà gỗ của thị trấn, ta cứ ngở như thời gian đã ngưng tụ về đây, vùng đất lạnh giá xa xôi nhưng ấp áp tình ngươi.Fernando, một anh bạn người địa phương đến bên chúng tôi nâng ly rượu chào những người bạn phương xa đầy tự hào nói rằng thịt cừu nơi đây có thể xem như là ngon nhất thế giới , bởi vì nơi đây cừu được nuôi trên những đồng cỏ bạt ngàn, cừu được thả trong một môi trường hoàn toàn thiên nhiên, chúng được thả rong tự do đi lại và ăn uống trên đồng cỏ mà không cần người trông coi, nhiệt độ khá lạnh vào ban ngày và có thể xuống dưới không vào ban đêm, nhưng không hề có lều trại. Có lẻ, với cách nuôi thiên nhiên này mà những con cừu vùng El Calafate được thiên nhiên tưới tuyết, dầm sương và tẩm nắng, thức ăn là những bụi cỏ, những loại địa y, những loài rong mọc dưới tuyết và đặc biệt là một môi trường thiên nhiên hoàn toàn trong lành chưa hề bị ô nhiểm, tất cả đã tạo cho món thịt cừu của El Calafate trở nên trứ danh.'
Hệ động thực vật El Calafate vô cùng phong phú.
Với nhiều loài thảo mộc bản địa đa dạng , mỗi một mùa khác nhau, El Calafate được khoát lên mình những chiếc áo xinh đẹp với sắc màu khác nhau. Nếu như mùa thu và mùa Đông, El calafate được điểm tô với sắc màu vàng đất và màu đỏ, thì mùa xuân là thời gian mà cả vùng đất sẻ được trang điểm sặc sở bởi nhiều sắc hoa như: Hoa mõm sói, hoàng liên gai, hoa cúc dại, bồ công anh……tất cả các loài hoa , các loài chim muôn và cầm thú nơi đây hoà quyện với đất trời, một khí hậu lành lạnh, một bầu trời trong xanh cao vời vợi, tiếng sãy cánh của những những con chim đập giửa không gian tĩnh mịch, một chú thỏ hoang chạy qua những con đường mòn nhỏ…lòng người lữ khách dường như se lại, một thoáng run run nhè nhẹ của tâm hồn đang bất chợt ùa về, đôi bàn chân đứng ở nơi gần cuối của vùng đất nam Bán cầu,mà long người thì nhớ về tổ quốc, nơi mình đã sinh ra, và mãi mãi vẫn sẻ thuộc về nơi ấy, cho dù người có đi đến tận cùng trời cuối bể, quê hương ơi, ta nhớ người. Ở El Calafate, cũng có khá nhiều loài động vật hoang dã như: Lạc đà không bứu, loài thú đặc trưng của vùng núi Andes ( Lama guanaco), Cáo xám ( gray fox), đà điểu Nam Mỹ ( lesser rhea), gà lôi nam Mỹ (tinamou), thỏ rừng tây ( hare), thỏ rừng Patagonian,Và nhiều loài chim như: Chim ưng nam Mỹ ( Southern Caracara), chim ó ngực đen ( black chested buzzard eagle, vịt đầu đốm…, đặc biệt, loài kềnh kềnh nam mỹ ( Andean condor) với sãi cánh rộng vô cùng ấn tượng từ 10-80 feet, có đường viền đặc trưng với lông màu trắng quanh cổ, kềnh kềnh Nam Mỹ là loài chim được xem như là biễu tượng của loài chim đặc hữu nơi đây, nó cũng được xem là loài chim thiêng của những thổ dân sống trên khu vực triền núi nam Mỹ, nó cũng là loài chim có sảy cánh bay lớn nhất thế giới, mặc dù trọng lượng của nó khá năng, 26 lb cho con đực và khoảng 22 bl cho con cái. Nó có thể bay vút lên cao với đôi cánh thẳng đứng , và có thể bay xa hàng trăm dặm để tìm thức ăn , chủ yếu là các con vật đã chết. Đã từng có những quan niệm sai lầm cho rằng loài kềnh kềng Nam Mỹ này có thể quắp ăn thịt những con cừu một cách vô tội vạ, cho nên trong quá khứ chúng bị tiêu diệt mạnh mẻ dẫn đến nguy cơ bị tuyệt chủng hiên nay.
CÔNG VIÊN QUỐC GIA LOS GLACIARES.
Được thành lập năm 1937 , năm 1981 công viên quốc gia Los Glaciaes được Unesco công nhận là di sản thiên nhiên thế giới, bởi giá trị đặc biệt mang tính chất toàn cầu. Công viên quốc gia này cần được bảo vệ cho lợi ích chung của toàn nhân loại, với diện tích 726,900 ha, bao gồm 356 sông băng với bề mặt khoảng 2600 km2. Đây là một kho dự trữ nước ngọt khá lớn cho nhân loại.Hệ động thực vật nơi đây cũng khá độc đáo và đa dạng. Diện tích công viên bao phủ xung quanh khu vực hồ Argentino và hồ Viedma, trên vùng đất rộng lớn của vùng đất băng giá Patagonia bao phủ băng tuyết , nơi đây còn có cả dấu vết còn sót lại từ thời kỳ địa chất kỷ Pleistocene ở phía nam Patagonia. Từ đó, 47 dãy băng chính đã tách ra, trong đó có 13 sông băng chảy xuống Đại tây dương.Tên của các dòng sông băng theo hướng từ bắc xuống nam là ; Marconi, Viedma,Moyano, Upsala, Agassiz, Bolado, Onelli, Peineta, Spegazzini, Mayo, Ameghino, Moreno và Frias.Về mặt cảnh quang thì có thể nói rằng, công viên quốc gia Los Glaciares là nơi đẹp và tiêu biểu nhất, vẻ đẹp của ao hồ và núi cao hoà quyện với những dòng sông băng tuyệt vời tạo nên một khung cảnh thiên nhiên kỳ thú độc nhất vô nhị.Với một diện tích bề mặt 195 km2, được bao phủ bởi những núi băng có chiều cao từ 5 cho đến 80 m, những đường nứt trên bề mặt của núi băng của dòng sông băng Perito Moreno đã tạo nên một cảnh quan vô cùng lộng lẫy và hùng vĩ , một trãi nghiệm khó phai cho những ai được chiêm ngưỡng nó.
Sông băng Perito Moreno
Đây là một dòng sông băng lớn nhất và đễ dàng tiếp cận nhất, có hình dạng như một bức tường thẳng đứng với chiều cao từ 30 đến 80 m, chiều ngang trung bình khoảng 5 km, chiều dài khoảng 30 km, trãi rộng trên diện tích hơn 195 km2. Được đặt tên sau khi nhà nghiên cứu động thực vật học và địa lý người Argentine tên Francisco Moreno khám phá ra nó vào năm 1877. Đến với song bang Moreno, một cảnh quang bao la, những ao hồ bất tận , những khối băng khổng lồ kỳ bí, một sự tĩnh lặng sâu lắng trong những khu rừng, những lời thì thầm bất tận của những cơn gió lạnh buốt thổi qua những rừng cây, đó đây một vài chú chim chuyền cành tíu tít gọi bạn, những âm thanh đáng yêu và những hình ảnh nhẹ nhàng nhưng sống động kia sẻ hoà quyện trong tâm hồn của khách lãng du.Chúng tôi ngắm sông băng từ 2 vị trí khác nhau. Đầu tiên chúng tôi lên tàu, chiếc tàu có sức chứa hơn 100 khách có máy che bằng kính để giữ ấm. tàu tiến dần về hướng bắc của dòng sông, từ xa xa chúng tôi bắt đầu nhìn thấy một vách tường to sừng sững màu xanh nhạt, đến lại gần hơn cả đoàn chúng tôi trố mắt nhìn nhau kinh ngạc. Thiên nhiên thật diệu kì, qua bao nhiêu triệu năm, biết bao những thăng trầm đổi thay của thời cuộc, những cái lạnh khắc nghiệt của vùng đất nam bán cầu thường xuyên có tuyết rơi vào ban đêm, những hoa tuyết chưa kịp tan đã bị những đợt tuyết khác rơi chồng lên chồng lên nhau, cứ thế từ ngày này qua năm khác, từ thế kỷ này sang thế kỷ khác….và sau hàng triệu triệu năm, giờ đây trước mặt chúng tôi là một bức tường làm bằng băng tuyết có màu xanh da trời rất đẹp, chiều cao của khối băng khoảng 90 mét, tương đương với một toà nhà 23 tầng, và khối băng ấy chạy dài hơn 30 km, một trữ lượng nước ngọt khổng lồ. Sau đó chúng tôi lên bờ, xe đưa chúng tôi đến một vị trí khác, nơi có một nhà hàng để ăn trưa. Tại đây chúng tôi bước lên khu vực có những đài quan sát làm bằng gỗ, bước dọc theo đài quan sát này chúng tôi có thể di chuyển đến những vị khí khá thuận lợi để quan sát dòng sông băng.Màu xanh của dòng sông băng có những màu sắc đậm nhạt khác nhau, màu sắc này phụ thuộc vào độ tuổi của khối băng, tuổi càng già thì khối băng có màu càng đậm.Rất nhiều du khách từ khắp nơi trên thế giới hội tụ về đây, mọi người đang đứng lặng yên ngắm nhìn một công trình kiến trúc thật diệu kỳ của tạo hoá ban tặng cho vùng đất nơi đây. Chợt trong không gian yên tĩnh đó, có những tiếng kêu khẻ nghe răn rắc như vết nứt rạn, và …một tiếng ầm vang lên rung chuyển cả bầu trời như tiếng sấm vang dội vào bầu trời rồi ngân dài trong không trung. Đó là tiếng băng tan, một hiện tượng được nhiều du khách mong ước được nhìn thấy, nhưng thường thì chúng ta nghe tiếng băng tan nhiều hơn là được thấy, vì để thấy băng tan, tảng băng ấy phải đủ già, khối lượng đủ nặng để tách ra, và sẻ rất nguy hiểm nếu chúng ta đến gần những vết rạn, chúng ta chỉ được tiếp cận những khu vực này từ xa và chỉ có thể quan sát được những nơi gần mà thôi. Trong bảo tàng sông băng nơi đây có ghi lại hẳn hoi những lần băng tan mà các nhà quan sát có dịp nghi hình lại được.Anh Yakata, một thành viên trong đoàn đến từ Nhật chia sẻ với tôi, nếu không đi cùng đến đây, tôi sẻ khó mà có thể tin rằng trên đời này có một nơi độc đáo và đẹp đến như thế, tôi đang lặng người vì cảm giác hạnh phúc này, thiên nhiên luôn là người kiến tạo tài ba và vỹ đại. Vâng, chúng tôi có cùng một xúc cảm như thế, trời lạnh quá, chúng tôi lên xe đi về khách sạn mà lòng cứ vấn vương . El Calafate, một vùng đất lạ kì và xinh đẹp, đẹp từ trong truyền thuyết cho đến cả ngoài đời phải không em. Ta yêu người xiết bao.
TRẦN VĂN TRƯỜNG
